Жиі қойылатын сұрақтар
tegim.kz туралы танымал сұрақтарға қысқаша жауаптар. Сұрағыңызға жауап таппасаңыз — tegim.kz@gmail.com мекенжайына жазыңыз.
Сервис туралы
tegim.kz дегеніміз не?▼
tegim.kz — тегі ағашын (шежіре) жасауға және қазақ руларын зерттеуге арналған тегін онлайн-сервис. Отбасыңыздың шежіресін құрып, оны энциклопедиядағы тарихи руыңызбен байланыстыруға және туыстарыңызбен бөлісуге болады.
Бұл қанша тұрады?▼
Сервис толығымен тегін. Барлық негізгі функциялар — шежіре құру, туыстарды шақыру, энциклопедияға байлау, фото сақтау — ақысыз қол жетімді. Ақылы жазылымдар мен жарнама жоқ.
Жобаны кім жасайды?▼
«Tegim Командасы» — ерікті волонтерлер тобы. Жоба коммерциялық емес. Байланыс: tegim.kz@gmail.com.
Тіркелу және кіру
Қалай тіркелуге болады?▼
Басты беттегі «Кіру» немесе «Шежіре жасау» түймесін басыңыз. Тіркелу мен кіру — бір процесс. Екі тәсіл бар:
- Google аккаунты арқылы;
- email енгізу — оған кіруге арналған сілтеме (magic-link) келеді.
Кіру хаты келмей жатыр. Не істеуге болады?▼
«Спам» қалтасын тексеріңіз. Хат әдетте бір минут ішінде келеді (жіберушіде tegim.kz көрсетілген). 5 минут ішінде келмесе — сілтемені қайта сұраңыз немесе Google арқылы кіріңіз. Мәселе шешілмесе — tegim.kz@gmail.com-ға жазыңыз.
Тіркелусіз сайтты көруге болады ма?▼
Иә. Рулар энциклопедиясы және басқа пайдаланушылардың ашық шежірелері кірусіз қол жетімді. Өз шежіреңізді тек тіркелгеннен кейін жасай аласыз.
Шежіре
Өзімнің бірінші шежіремді қалай жасаймын?▼
Тіркелгеннен кейін онбординг ашылады: атыңызды және (қаласаңыз) туған жылыңызды толтырып, жүзіңізді таңдаңыз. Бұл сіздің шежіреңізді жасайды — әрі қарай туыстарды қоса аласыз.
Әке, ана, бала немесе жұбайды қалай қосамын?▼
Шежіредегі кез келген картаны басыңыз — қасында түймелер пайда болады: + Әке, + Ана, + Әйел/Күйеу, + Бала. Ашылған формада деректерді толтырып, сақтаңыз.
Туыс картасында қандай ақпарат міндетті?▼
Ең аз — аты. Қалғаны (жыныс, өмір жылдары, өмірбаян, жүз, ру, фото) — қалау бойынша, бірақ ұсынылады. Деректер неғұрлым көп болса, ұрпақтар үшін отбасы тарихы соғұрлым толық сақталады.
Фотосуреттерді жүктеуге болады ма?▼
Иә. Туыс картасында фото жүктеу түймесі бар. Фотосуреттер қорғалған бұлтта (Cloudflare R2) сақталады, оларға қол жеткізу карточканың құпиялылығына сәйкес болады.
Шежіреге қанша адам қосуға болады?▼
Лимит жоқ. Тек автоматты шабуылдардан жалпы қорғаныс (rate-limiting) ғана әрекет етеді — қарапайым пайдаланушыға оның мөлшері артығымен жетеді.
Қателесіп қосылған адамды қалай жоюға болады?▼
Сол адамның картасын ашыңыз → «Өңдеу» → төменде «Картаны жою» түймесі. Жою кері қайтарылмайды. Жоймас бұрын бұл картаның ұрпақтары жоқ екеніне көз жеткізіңіз — әйтпесе байланыстары бұзылады.
Энциклопедия және рулар
Рулар энциклопедиясы дегеніміз не?▼
Бұл қазақ руларының дерекқоры: Ұлы жүз, Орта жүз, Кіші жүз және жүздерден тыс тарихи рулар. Тарихи мәліметтермен миллиондаған жазбалар бар. Барлығына тіркеусіз қол жетімді.
Өз шежіремді энциклопедияға қалай байлаймын?▼
Шежіреңіздегі ең үлкен белгілі баба-картасын ашыңыз. Өңдеу формасында «Энциклопедияға байлау» өрісі бар. Өз руыңызды табыңыз — жүйе бүкіл аталар тізбегін жүз түбіріне дейін автоматты түрде тартып алады. Байланған картаға алтын жиек беріледі.
Балама ата-аналар (балама бұтақ) дегеніміз не?▼
Кейде бабаның шығу тегі әртүрлі дереккөздер бойынша бірнеше нұсқада болуы мүмкін (мысалы, бір кітапта бір әке көрсетілген, екіншісінде — басқа). Балама ата-аналар екінші нұсқаны көрсетеді — шежіреде ол үзік сызықпен ерекшеленеді. Балама бұтақты картаның өзіндегі ауыстырғышпен қосуға немесе жасыруға болады.
Энциклопедиядан өз руымды таппадым. Не істеуге болады?▼
«Ру табылмады» тақырыбымен tegim.kz@gmail.com-ға жазыңыз — ру атауын және ол туралы білген дереккөзіңізді көрсетіңіз. Команда руды қосады немесе оның иерархиядағы орнын көрсетеді.
Құпиялылық және қол жеткізу
Менің шежіремді кім көреді?▼
Әдепкі бойынша шежіре көру үшін ашық — сайт кез келген келушісі оны таба алады және көре алады. Бұл туыстар сіздің шежіреңізді тауып, сізбен байланыса алуы үшін жасалған. Кез келген уақытта құпиялылық параметрлерін өзгерте аласыз немесе жекелеген карталарды жасыра аласыз.
Шежіренің құпиялылығын қалай өзгертуге болады?▼
«Параметрлер → Шежіре» → «Құпиялылық». Үш деңгей:
- Ашық (әдепкі бойынша) — сілтеме бойынша барлығы көреді;
- Шақыру бойынша — тек қол жеткізу берген адамдар көреді;
- Жасырын — тек өзіңіз көресіз.
Нақты адамды (мысалы, тірі туысты) қалай жасыруға болады?▼
Сол адамның картасын ашыңыз → «Өңдеу» → «Бөгде адамдардан жасыру» жалаушасын қосыңыз. Карта тек сізге және қол жеткізуі бар авторларға көрінеді.
Бірлескен жұмыс
Шежіреге туысты өңдеуге қалай шақыруға болады?▼
«Параметрлер → Қол жеткізу» → «Қол жеткізумен бөлісу» формасы. Туысыңыздың email-ін енгізіп, рөлді таңдаңыз:
- Редактор — кез келген картаны өңдей алады;
- Бақылаушы — тек көре алады.
Туысыңызға қосылу сілтемесі бар хат келеді.
«Өңдеу сұраулары» дегеніміз не?▼
Егер шақырылған адамның «Редактор» рөлі болмаса, оның өзгерістері шежіре иесіне келісуге жіберіледі. Иесі түзетуді «Хабарламалар → Өңдеу сұраулары» бөлімінде мақұлдайды немесе қабылдамайды.
Қосалқы автордан қол жеткізуді қалай қайтып алуға болады?▼
«Параметрлер → Қол жеткізу» → тізімнен сол адамды табыңыз және «Қайтарып алу» түймесін басыңыз. Ол шежірені көру және өңдеу мүмкіндігін бірден жоғалтады (шежіре ашық емес болса).
Деректер, қауіпсіздік, аккаунт
Менің деректерім қайда сақталады? Олар қауіпсіз бе?▼
Барлық деректер Қазақстан Республикасындағы серверлерде (HOSTER.KZ, Алматы) сақталады. Қосылым TLS (HTTPS) арқылы қорғалған. Күн сайын шифрланған сақтық көшірмелер жасалады (30 күн сақталады). Толығырақ — Құпиялылық саясатында.
Сақтық көшірмені (экспорт) қалай жасауға болады?▼
«Параметрлер → Профиль» бөлімінде деректерді экспорттау түймесі бар — деректеріңізді JSON форматында жүктейді. Сонымен қатар, біз автоматты түрде апта сайын мұрағатты email-ге жібереміз.
Аккаунтты қалай жоюға болады?▼
«Параметрлер → Профиль» → «Аккаунтты жою». Барлық деректеріңіз 30 күн ішінде кері қайтарылмастан жойылады. Жоймас бұрын экспорт жасауды ұсынамыз.
Аккаунтты жойсам, шежіреме не болады?▼
Шежіре және сіздің барлық карталарыңыз аккаунтпен бірге жойылады. Шежіреде қосалқы авторлар болса, жүйе жою алдында шежірені солардың біріне беруді ұсынады.
Техникалық сұрақтар
Мобильді құрылғыда мәзірді қайдан табуға болады?▼
Мобильді құрылғыда жоғарғы оң жақ бұрыштағы ☰ (гамбургер) белгісін басыңыз — барлық бөлімдер (Шежіре, Хабарламалар, Параметрлер) және «Шығу» түймесі бар мәзір ашылады.
Мобильді қосымша бар ма?▼
Әзірге тек веб-нұсқа. Сайт мобильді құрылғыларға бейімделген — телефоныңыздың браузерінде tegim.kz-ті ашыңыз. Браузер мәзірі арқылы белгішені жұмыс үстеліне қосуға болады.
Қандай браузерлер қолдау табады?▼
Барлық заманауи браузерлер: Chrome, Safari, Firefox, Edge, Yandex (соңғы 2–3 нұсқа). Тым ескі браузерлерде шежіренің көрсетілуінде ақаулар болуы мүмкін.
Жоқ функциялар және басқа сұрақтар
PDF немесе GEDCOM-ға экспорт бар ма?▼
Әзірге тек JSON. GEDCOM мен PDF қолдауы — жоспарда. Басқа сервистен немесе дерекқордан GEDCOM-файлыңыз болса — tegim.kz@gmail.com-ға жазыңыз, қолмен көшіруге көмектесеміз.
ДНК-тесттер бар ма?▼
Әзірге жоқ. Қазіргі уақытта tegim.kz — генеалогиялық сервис. Болашақта ДНК-функциясын қосу мүмкіндігі қарастырылып жатыр, бірақ қазіргі сәтте мұндай функция жоқ.
Басқа сервистерден немесе дерекқорлардан деректерді импорттауға болады ма?▼
Автоматты импорт әзірге жоқ. Басқа сервистен немесе дерекқордан GEDCOM форматындағы немесе басқа құрылымдалған файлыңыз болса — tegim.kz@gmail.com-ға жазыңыз, көшіруге көмектесеміз.
Қате таптым немесе ұсынысым бар. Қайда жазуға болады?▼
tegim.kz@gmail.com-ға жазыңыз — біз барлық хаттарды оқимыз және 1–3 жұмыс күні ішінде жауап береміз. Кірген болсаңыз, «Параметрлер → Кері байланыс» бөлімінде форманы пайдалана аласыз.
Сұрағыңызға жауап таппадыңыз ба?
Tegim командасына жазыңыз — әдетте 1–3 жұмыс күні ішінде жауап береміз.
tegim.kz@gmail.com-ға жазу